Γνωριμία με το Ηρώον στην Πλατεία Ελευθερίας

Κύκλος εκδηλώσεων / «Τόπου διήγησις»

Κυριακή 18 Μαρτίου στις 12 μ.μ. έγινε στο χώρο του αγάλματος του Ελευθερίου Βενιζέλου στην Πλατεία Ελευθερίας στο Ηράκλειο, απέναντι ακριβώς από το γνωστό κτίσμα του Ηρώου σε νεομινωικό ρυθμό, η συγκέντρωση γνωριμίας των πολιτών του Ηρακλείου με το ιστορικό αρχιτεκτόνημα του Δημήτρη Κυριακού. Την ανοικτή πρόσκληση για την επί τόπου επίσκεψη ευαισθητοποίησης, είχαν απευθύνει όλοι οι φορείς του συντονιστικού οργάνου της πόλης που

έχει συγκροτηθεί από το Νοέμβριο του 2010 και έχει σκοπό τη διάσωση, την ανάδειξη και την ένταξή του σε καθεστώς προστασίας και την κήρυξή του ως διατηρητέου μνημείου από το ΥΠΠΟΤ.
Το Ηρώο ολοκληρώθηκε το 1930 από ειδική επιτροπή παραγόντων της πόλης με επικεφαλής τον τότε Νομάρχη Ηρακλείου Εμμ. Λυδάκη για τον εορτασμό της επετείου των 100 χρόνων από την εθνική παλιγγενεσία. Οι εορτασμοί αποτέλεσαν πρωτοβουλία της δεύτερης κυβέρνησης Ελευθερίου Βενιζέλου, που ήθελε με τον τρόπο αυτό να προβάλει και να τονώσει τα αισθήματα εθνικής υπερηφάνειας και ιδιαίτερα στην Κρήτη και να αποδώσει τιμή στους απελευθερωτικούς αγώνες του λαού της και τους αγωνιστές που θυσιάστηκαν για την ένωση της μεγαλονήσου με την υπόλοιπη ελληνική επικράτεια.
Σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από τον αρχιμηχανικό του Δήμου και νομομηχανικό Δημήτρη Κυριακό (1881-1971), με τη χρήση μορφολογικών στοιχείων της μινωικής αρχιτεκτονικής που
αποτελούσε εκείνη την περίοδο (1925-1930) κύριο θέμα συζήτησης μετά την εκτεταμένη αποκατάσταση στο ανάκτορο της Κνωσού που είχε μόλις ολοκληρώσει ο Sir Arthur Evans και οι συνεργάτες του. Το Ηρώο διαθέτει τη μοναδικότητα να αποτελεί, μαζί με κάποια ελάχιστα άλλα δείγματα στην Κρήτη, την πιο ολοκληρωμένη απόπειρα εφαρμογής στη σύγχρονη εποχή μιας κτιριοδομικής κατασκευής που συνδέεται άμεσα με τα πρότυπα του μινωικού πολιτισμού. Για το λόγο αυτό η άμεση κήρυξη, συντήρηση και προστασία του θεωρούμε πως διαθέτει επείγοντα χαρακτήρα.
Η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Έργων Κρήτης, μετά και την επί τόπου επίσκεψη της Γ.Γ. του ΥΠΠΟΤ κ. Μενδώνη τον περασμένο χρόνο (6/5/2011), προχώρησε για δεύτερη φορά στη σύνταξη
εμπλουτισμένου φακέλου στοιχείων και τεκμηρίων και έθεσε επίσημα εκ νέου το αίτημα της κήρυξής του ως προστατευόμενου διατηρητέου κτιρίου από τον Ιούλιο του 2011. Από τότε το αίτημα περιμένει τη σειρά του για εξέταση από το Κεντρικό Συμβούλιο Μνημείων του ΥΠΠΟΤ.
Ο χρόνος όμως δεν περιμένει και η φθορά συνεχίζεται με αμείωτη ένταση. Τα αξιόλογα κτίρια του Τόπου μας που αποτελούν ισχυρά στοιχεία της φυσιογνωμίας και της σημερινής του ταυτότητας, όπως είναι και το Ηρώο, δεν έχουν φωνή για να θέτουν ζητήματα. Τη φωνή αυτή προσφέρουμε εμείς καλώντας σε αφύπνιση και κινητοποίηση τους Πολίτες και τους θεσμούς της πόλης μας. Θεωρούμε πως η συζήτηση του θέματος στο δημοτικό συμβούλιο Ηρακλείου θα συμβάλει ουσιαστικά στην άμεση και θετική εξέλιξη του θέματος. Ο δημόσιος χώρος της πόλης και τα εξαιρετικά στοιχεία που τον απαρτίζουν και εκφράζουν την αρχιτεκτονική και την πολεοδομική του εξέλιξη, συνθέτοντας το ιστορικό και το μνημειακό του απόθεμα, αξίζει να τύχουν της άμεσης φροντίδας και της προστασίας όλων μας. Στον αγώνα αυτό οι φορείς της πόλης θα είναι πάντα παρόντες.

Στη διάρκεια της εκδήλωσης, πήραν το λόγο παρουσιάζοντας τις ιστορικές, αρχιτεκτονικές και πολεοδομικές ποιότητες του Ηρώου και του κεντρικού χώρου της πόλης, εκπρόσωπος της κίνησης ενεργών πολιτών Μinoistas, ο αρχαιολόγος Γιώργος Τζωράκης, πρόεδρος του Συλλόγου εκτάκτων Αρχαιολόγων Κρήτης και οι αρχιτέκτονες Οδυσσέας Σγουρός, αντιπρόεδρος της Δ.Ε. του ΤΕΕ-ΤΑΚ και Φανή Κουτσουμπού, πρόεδρος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Ηρακλείου. Επέμειναν ιδιαίτερα στο ζήτημα της ανάγκης να προστατευθεί η συλλογική μνήμη της πόλης, που αποτυπώνεται σήμερα σε δημόσιους χώρους και κτίσματα από όλες τις ιστορικές φάσεις της εξέλιξής της.
Παρεμβάσεις έκαναν ο κ. Νίκος Ματζαπετάκης, υπεύθυνος της  Επιτροπής Πολιτισμού του Δήμου Ηρακλείου στηρίζοντας το αίτημα της κήρυξης του Ηρώου ως διατηρητέου μνημείου και παριστάμενοι Πολίτες του Ηρακλείου που πρότειναν τη συλλογή υπογραφών, υπογράμμισαν την ανάγκη άμεσης συζήτησης του θέματος στο δημοτικό συμβούλιο και θεώρησαν αναγκαία την εντατικοποίηση της προσπάθειας για την άμεση διάσωση και προστασία του κτίσματος του Ηρώου αλλά και της Μνήμης του τόπου.

Το συντονιστικό των φορέων θα εντείνει την προσπάθεια ενημέρωσης των Πολιτών, των υπηρεσιών και των φορέων της πόλης του Ηρακλείου και προτίθεται να στηρίξει με δημοσιεύσεις, παρεμβάσεις και επαφές με τα μέσα ενημέρωσης και όλους τους θεσμικούς εκφραστές της τοπικής κοινωνίας και κυρίως με το Δήμο Ηρακλείου, την προσπάθεια διάσωσης και ανάδειξης του Ηρώου. Η σημερινή του κατάσταση θεωρούμε πως δεν περιποιεί τιμή για κανένα μας. Ο αγώνας μας αποτελεί την καλύτερη απόδοση τιμής στον εορτασμό της 25ης Μαρτίου αλλά και στη σημερινή ημέρα Μνήμης του δημιουργού του Ηρώου Ελευθερίου Βενιζέλου που πέρασε στην αιωνιότητα στις 18.03.1936.

Συντονιστικό φορέων για την προστασία και την ανάδειξη
του Ηρώου στην Πλατεία Ελευθερίας Ηρακλείου

· Μinoistas
· TEE-TAK
· Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Νομού Ηρακλείου
· Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων Κρήτης

ΣΧΕΤΙΚΑ